Aqqut-ip oqaluttuassartaa

AQQUT aamma aqqutissiuussineq Kalaallit Nunaanni – oqaluttuassartaa

Kalaallit Nunaanni ukiuni qulikkaani kingullerni aqqutissiuussineq pingaartinneqaleriartuinnarpoq. Ilinniartitaanerup, taamaatitsinnginnissap, atugarissaarnerup aamma inuuneq naallugu suliffeqarnissap toqqarniarnerani paasisimasaqassusermik, ataqatigiissaarinermik tikikkuminarsakkamillu aqqutissiuussinermik pisariaqartitsineq annertusiartorpoq. Taanna ineriartorneq politikkikkut 2013-imi annertunerpaavoq, taamani ilinniartitaanermut inussutissarsiutinillu siunnersuisarneq pillugu Namminersorlutik Oqartussat inatsisaat Inatsisartuni akuersissutigineqarmat. Nunami tamarmi innuttaasunut iluaqutaasumik nuna tamakkerlugu, ataqatigiissakkamik aqqutissiuussilluni suliniuteqarnissaq inatsimmi tunngavilerneqarpoq.

Ilinniakkat assigiinngitsunik qaffasissuseqartut immikkoortoqarfiillu akimorlugit sumiiffimmi taamaallaat pisussaajunnaarlugit inuiaqatigiinnilu ataatsimut kivinneqartussanngorlugit Nuna tamakkerlugu ilitsersuisarnermik sullissivimmik pilersitsinissaq inatsisiliornikkut sinaakkuserneratigut qulakkeerneqarpoq. Aappaaguani 2024-imi NTI - Nuna Tammakkerlugu Ilitsersuisarfik pilersinneqartoq ullumikkut AQQUT-mik taaguuteqarpoq.

AQQUT siuleqarpoq. Nuna Tamakkerlugu Ilitsersuisarfiup pilersinneqannginnerani Nuummi Niuernermik Ilinniarfiup ataaniippoq CVG - Center for Vejledning i Grønland. CVG-p Aqqutissiuussisunik Tunngaviusumik Ilinniartitsinermik (VGU) neqerooruteqarneratigut, misissueqqissaartarneratigut aamma aqqutissiuussisunut attaveqaqatigiittarfimmik pilersitsineratigut  aqqutissiuussinerup piginnaasaqarfittut ineriartorneranut immikkut pingaaruteqarpoq. Misilittakkat aaqqiinerillu AQQUT-mit ingerlateqqinneqarlutillu nukittorsarneqarput, ullumikkullu aqqutissiuussinermi nuna tamakkerlugu eqiteruffiupput.

Kalaallit Nunaanni inerisaaneq, tapersersuineq aqqutissiuussinerullu pitsaassusianik qulakkeerinninnissaq AQQUT-ip pingaarnertut siunertaraa. Kommunit, atuarfiit, ilinniarfiit aamma suliaqartut allat AQQUT-ip qanittumik suleqatigai, aamma aqqutissiuussinerup, ilinniartitaanerup suliffeqarnerullu ataqatigiinnissaat pingaarnertut suliaraa. Taakku ilutigalugit ilinniartitaanerup inunnillu isumaginninnerup suleqatigiinnerani AQQUT ataqatigiissaarisuuvoq, taamaaliornikkut inuusuttut ilinniartullu suliffeqalernissaanuinnaq pinnani aamma atuagarissaarnissaannut ilinniakkaminnillu taamaatitsinnginnissaannut tapersersuisarpoq.  

  1. Juli 2025 suliassat isumagineqartussat aaqqiivigineqarput, AQQUT-illu ilaa, tarnikkut ajornartorsiutinut ikiorsiisarfik – Qinngorneq – Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmut nuunneqarpoq. Taamatut iliornikkut akisussaaffiit ersarinnerulerput: Aqqutissiuineq, piginnaanngorsaaneq aamma piginnaasatigut pitsaassuseq AQQUT-ip suli ukkatarai, kisianni tarnikkut ajornartorsiutinik ikiorsiineq oqartussaaffimmut allamut nuunneqarpoq.

Aqqutissiuussisunik Tunngaviusumik Ilinniartitsinermik (VGU) aqqutissiuussinermi AQQUT-ip suliaasa pingaarnerit ilagaat. Kalaallit Nunaanni aqqutissiuussisunut tunngaviusumik VGU ilinniagaavoq, sulineq atuagarsornerlu paarlaattarlugit ingerlavoq, immikkoortunik ilinniartitsiffiusunik sungiusarlunilu sulinernik/nammineerluni ilinniarnernik imaqarluni. Ilinniakkami aqqutissiuussisut piginnaasamikkut ataatsimoorussassamik tunngavissinneqartarput, periusissaat, ileqqorissaarnissaat nunatsinnilu pissutsit tunngavigalugit aqqutissiuussinermik paasinninneq nukittorsarneqartarluni. VGU-p naammassereerneratigut aqqutissiuussisut ingerlaqqillutik ilinniaqqinnissamik periarfissaqarput.

Ukiut ingerlanerini aqqutissiuussisut 350-it missaat VGU-mi ilinniagaqarnikuupput, 100-llu missaat ingerlaqqillutik ilinniaqqissimallutik. Annertuumik iliuuseqartoqarnera kisitsisit takutippaat, sulili pisariaqartitsisoqarnera ersersinneqarportaaq: Inuiaqatigiit allanngornerat malillugu aqqutissiuussinermik suliassaq ineriartorpoq, aamma nunami tamarmi aqqutissiuussisutut piginnaasaqarnerup inerisarneqarnissaa suli pisariaqartinneqarpoq, ingerlaavartumillu ilinniaqqinnerit ilinniagaqaqqinnerillu aamma qulakkeerneqassapput.    

Ilinniakkanut aaqqissuussinerit, periutsit ilinniakkanillu nutaanik neqerooruteqarnerit ungasinnerusoq isigalugu AQQUT-ip suliarai. 2024-p naanerani Nunani Avannarlermiut suleqatit peqatigalugit Nunani Avannarlerni Killerni inuuneq naallugu aqqutissiuussinermi diplomitaarniarluni/masterinngorniarluni ilinniagaq pillugu nunat assigiinngitsut akornganni suleqatigiinnermik aallartitsinermigut AQQUT pingaartumik alloriaateqarpoq. Kalaallit Nunaanni, Islandimi Savalimmiunilu ataatsimoorussamik aqqutissiuussisunut ilinniakkamik neqerooruteqarsinnaaneq isiginiarneqarpoq, taamatullu iliuuseqarnikkut nunat akimorlugit piginnaasatigut pitsaassuseq, nikeriarsinnaassuseqarneq attaveqaqatigiinnerlu qulakkeerniarneqarluni.

Kalaallit Nunaanni aqqutissiuussinerup piginnaanngorsaaffigineqarnera AQQUT-ip oqaluttuassartaata annertunerusumik ersersippaa: sulianit immikkoortunit inatsisinik tunngavissaqarnermut, nunami tamarmi ilinniartitaanikkut, pitsaassusermik qulakkeerinninnikkut attaveqaqatigiinnermillu pingaarnerpaatitsilluni aaqqissuussinikkut. Inuusuttut ilinniartullu pitsaanerusumik tunngavissaqalernissaat ineriartornikkut pilersinneqarpoq, aammalu aqqutissiuussisut piginnaasatigut kinaassusiat piginnaasaqarnerallu nukittorsarneqarlutik.

AQQUT-ip qitiulluni inissisimanera ullumikkut erseqqippoq, tassami Kalaallit Nunaanni aqqutissiuussinerup naleqquttuunissaa, ataqatigiinnissaa, piginnaasaqarfiulluarnissaa aamma aqqutissiuussinerup inuiaqatigiit innuttaasullu pisariaqartitaat malillugit ineriartornissaa qulakkiigassaraa.