Fagdag med Rie Thomsen

Ilisimatooq: Aqqutissiuussineq inuusuttut siunissaqalernissaannut ilapittuutaasinnaavoq

Allaaserinnittoq: Martine Lind Krebs – tusagassiortoq, antropolog, atuakkiortorlu.

Aqqutissiuussinermik  kiisalu karrierimik ilinniarneq pillugu ullormi sammisaqarfiusumi nuannersumi Danmarkimi karrieriemik aqqutissiuussinermut professorip siulliup, Rie Thomsenip Aqqut pulaarpaa.

Ullormi sammisaqarfiusumi Nuummi Pisortatut Ilisimatusarfimmi ingerlanneqartumi najuullutik aamma internettikkut 40-t missaat peqataapput. Naalakkersuisoqarfinni atorfillit, aqqutissiuussisut aamma atuarfinni pisortat, Majoriaq, qitiusumik ilinniarfiit aamma allat inuusuttut ilinniagaqalernissaannut suliffeqalernissaannullu soqutigisaqartut peqataapput.

Rie Thomsenip siullermik karriere qanoq isumaqarnera nassuiarpaa, ulluinnarmi taaneqaraangat amerlanerit qaffakkiartornissaq eqqaasarunarpaat; qaffakkiartorneq imaluunniit atorfimmut qaffasinnerusumut qaffatsitaaneq.

Karrierimik ilinniarneq pillugu ilisimatusartuni oqaaseq karriere inuunerup ingerlaneratut paasineqartarpoq.

• Inersimasutut inuuneq unammillernermik ilaqartutut inuusuttut naatsorsuutigigaangassuk aallartinnissaq tamaviaarnartutut isikkoqarsinnaasarpoq. Karrieremik aqqutissiuunneqarneq aqqutigalugu inuusuttut alapernaattunngussapput, taamatut oqarpoq.

Alapernaatsuuneq kajumissisitsinerlu

Pingaaruteqarpoq karrierimik ilinniarneq karrierimillu aqqutissiuussineq atualeqqaarnermili atuarfinni sammineqartarnissaata eqqarsaatigineqartariaqartoq Rie Thomsen nassuiaavoq. Soorlu angajoqqaat sunik suliaqarnerminnik oqaluttuartillugit peqataatinneqarsinnaapput, imaluunniit atuartut suliffeqarfinnut assigiinngitsunut takusassarsiortinneqarsinnaapput. Aamma atuartut najukkaminni inuuneq qanoq ingerlanneqarnersoq pillugu misissuisinnaallutillu oqallisiginnissinnaapput, Rie Thomsen nassuiaavoq:

• Meeqqat inuusuttullu sumik imaluunniit aalajangersimasumik toqqaanissaat atuarfiup isumagisassarinngilaa. Akerlianilli ilinniagaqarnissamut suliffeqarnissamullu misissuinissamut alapernaassuseqaleqqullugit atuartut suliffinnut amerlasuunut saqqummiiffigineqartassapput.

Atuartitsissutit suliffeqarnermi qanoq atorneqarsinnaanersut atuartut paasigaangamikku kajumissuseqarnerulertartut inerisaalluni ilisimatuutullu misissuilluni Danmarkimi suliniummi Rie Thomsenip suleqataaffigisaani SamVej-imi oqaatigineqartarpoq. Atuarfik assigiinngitsunik sammisaqartitsigaangat atuartut qanoq inuuneqarnissanut assigiinngitsunut, ilinniarnissanut suliffeqarnissanullu isumassarsisinneqartartut suliniutip SamVej-ip aamma takutippaa, taakkunanilu periarfissanik assigiinngitsunik misissuisinneqaraangamik sapinngisamik pulaarfissaqartitsisunik tamakku iluaqusiisarput.

• Oqartarpugut siunissamut qarsorsaq akkersinneqarsimasoq, Rie Thomsen nassuiaavoq.

Aqqutissiuussinermut periusissiaq suliarineqarpoq

Sammisaq pingaartuuvoq. Ilinniartitaanermut kisitsisit pitsaasumik ineriartoraluartut, nunatsinni atuarfimmik naammassisaqartut affaasa missaat ilinniakkamik aallartitaqarneq ajorput. Ilinniakkatigut suliffissaqarnikkullu periarfissanik ilinniartut annikitsumik ilisimasaqarnerat unammilligassat ilagaat. Ilulissani Perorsaanermik Ilinniarfiup Ilulissani Meeqqat atuarfiini marluusuni misissuinerani erserpoq, atuartut angajullerneersut akornganni atuarfiup naammassereerneratigut suli ujarlertartut atuarfiullu kingornatigut periarfissanik aamma suli aalajangiussaqartanngitsut.

Nunatsinni aqqutissiuussinermi periusissiaq siulleq Naalakkersuisut inerisartussanngorpaat. Taannalu ukiut pingasut qaangiuppata piareerlunilu piviusunngortinneqarsimassasoq naatsorsuutigineqarpoq. Nunatsinniunngitsoq, nunanili allani aqqutissiuussineq Rie Thomsen-ip misissorsimavaa. Periusissiap inerisarnerani peqataatitsilluni sulinissaq taamaattumik pingaartutut tikkuarpaa, nunatsinnilu ilisimasat aqqutissiuussinermilu misilittakkat periusissiami ilaatinneqassapput. Periusissiami anguniakkat pingasut anguneqarnissaat neriuutigaa:

• Periusissiaq nunatsinni pissutsinik immikkut ittunik kulturimillu tunngaveqarluaqqullugu teoriinik, ilisimatusarnermik nunanillu allanit isumassarsiassanik misissuilluarnissaq neriuutigaara. Periusissiamut attuumassuteqartut amerlasuut piginnittutut misiginissaat neriuutigaara. Meeqqat inuusuttullu isumaat ilaatinneqassasut neriuutigigiga oqaatigissavara.

Aqqutissiuussisut isumassarsiassaqarluartut

Sammisaqarnermi peqataasut eqimattakkaarlutik atuarfinni karrierimik atuartitsinermut aamma karrierimik aqqutissiuussinermut  isumassarsianik saqqummiinissaminnut periarfissinneqarput. Isumassarsiassarpassuit saqqummiunneqartut Rie Thomsen unnersiorpoq.

• Kalaallit nunaanni aqqutissiussisut inuusuttunik attaveqarluaramik amerlanerit anguneqarnissaannut nutaanillu periarfissiinissamut aqqutissiuussinerup pitsaanerulernissaanut amerlasuunik pitsaasunillu isumassarsiassaateqarput.

Pitsaasumik karrierimik ilinniartisineq aqqutissiuussinerlu imaanngilaq inuusuttunik kimigiiserfiginninnissamik siunertalik. Akerlianillu siunertaqarpoq.

• Inuusuttut kimigiiserfigineqarnerat naammareerpoq. Atuarfinni aqqutissiuussineq inuusuttunut kimigiiserfigineqartutut misigisimasunut iluaqusiisinnaavoq, soorlu ilinniagaqarneq suliffeqarnissarlu angalanertut isiginninnerutillugu, toqqaanissarlu inuunerup sinnerani periarfissanik allanik mattussisussatut taaneqartariaqarani.

Taamaattumik aqqutissiuussinermut periusissiaq pitsaalluinnartuuvoq, Rie Thomsen naqissusiivoq:

• Periusissiaq kisimiilluni sunniuteqarluarsinnaanngilaq. Suliniutitut aaqqissuussat allat ilanngunneqartariaqarput. Periusissialli aqqutissiuussisut piginnaasaasa pitsaanerpaamik ilaatinneqarnissaannut nukittorsaaqataasinnaavoq. Oqartoqarsinnaavormi aqqutissiuussineq tassaammat maskiinap uuliaa.

Ulloq sammisaqarfiusoq Nuummi ingerlanneqarpoq, internettikkulli peqataanissaq periarfissaavoq. Ulloq sammisaqarfiusoq internettikkut aaneqarsinnaavoq uani Aqquts hjemmeside.

Rie Thomsen (saamerleq) aamma Aqqummi ataqatigiissaarisoq Lene Andersen (talerperleq)